รู้จัก มะม่วงหิมพานต์ ผลไม้สารพัดชื่อเรียกของคนภาคใต้ ที่ไม่ได้มีแค่คำว่ากาหยู พร้อมเจาะลึกที่มา ประโยชน์ทางโภชนาการ และเมนูเด็ดที่คุณต้องลอง
มะม่วงหิมพานต์ เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตชาวปักษ์ใต้มายาวนาน หลายคนอาจคุ้นเคยกับชื่อเรียกว่ากาหยู แต่ความจริงแล้วในแต่ละพื้นที่ของภาคใต้ยังมีชื่อเรียกท้องถิ่นที่แตกต่างและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอีกมากมาย อ่านผลข่าวเพิ่มเติม
สำหรับคนใต้แล้ว มะม่วงหิมพานต์ ไม่ได้เป็นเพียงแค่พืชเกษตรสร้างรายได้ แต่ยังเป็นวัตถุดิบชั้นยอดที่นำไปแปรรูปได้หลากหลาย ทั้งส่วนของเมล็ดที่นำไปคั่วอบกรอบ และส่วนของผลสุกที่นำมาปรุงอาหารพื้นบ้านรสชาติจัดจ้านได้อย่างลงตัว
หากเดินทางลงไปยังจังหวัดสงขลา พัทลุง หรือนครศรีธรรมราช ชาวบ้านมักเรียกผลไม้ชนิดนี้ว่า ยาร่วง หรือ หัวครก ซึ่งคำว่าหัวครกนั้นมีที่มาจากลักษณะของเมล็ดที่ยื่นออกมาจากผลคล้ายกับสากตำน้ำพริกในครกนั่นเอง
ส่วนในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต พังงา กระบี่ และระนอง ผู้คนจะนิยมเรียกว่า กาหยู หรือ กาหยี ซึ่งเพี้ยนมาจากคำว่า Caju ในภาษาโปรตุเกส เนื่องจากชาวโปรตุเกสเป็นผู้นำเมล็ดพันธุ์พืชชนิดนี้เข้ามาปลูกในแถบคาบสมุทรมลายูตั้งแต่สมัยโบราณ
นอกจากนี้ในบางพื้นที่ของภาคใต้ตอนล่างอย่างปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ยังมีชื่อเรียกในภาษามลายูท้องถิ่นว่า ยาโงย หรือ จาโงย สะท้อนให้เห็นถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรมและภาษาที่ผสมผสานกันอย่างกลมกลืนในภูมิภาคนี้
จุดเด่นที่ทำให้พืชชนิดนี้แตกต่างจากผลไม้ทั่วไปคือโครงสร้างของผล โดยส่วนที่เรามองเห็นเป็นผลอวบน้ำสีเหลืองหรือสีแดงสดนั้น ความจริงแล้วคือฐานรองดอกที่ขยายตัวใหญ่ขึ้น ส่วนผลที่แท้จริงคือเมล็ดแข็งรูปไตที่ห้อยอยู่ด้านล่าง
ในด้านคุณค่าทางโภชนาการ เมล็ดที่ผ่านการกะเทาะเปลือกและอบสุกแล้วอุดมไปด้วยไขมันดี โปรตีน ธาตุเหล็ก และแมกนีเซียม ช่วยบำรุงหัวใจ เสริมสร้างกระดูก และให้พลังงานแก่ร่างกายได้อย่างดีเยี่ยม
ขณะที่ส่วนของผลสุกหรือที่คนใต้เรียกว่าลูกกาหยูนั้น มีรสชาติหวานอมเปรี้ยวและฝาดเล็กน้อย นิยมนำมาฝานบางๆ คลุกกับเกลือและพริกป่น หรือนำไปแกงส้มและผัดกับกุ้งสด กลายเป็นเมนูพื้นบ้านหารับประทานยาก
ปัจจุบันมีการต่อยอดแปรรูปผลผลิตออกสู่ตลาดอย่างกว้างขวาง ทั้งการนำเมล็ดมาเคลือบคาราเมล เคลือบงา หรืออบเกลือ รวมถึงการนำน้ำคั้นจากผลสดมาผลิตเป็นน้ำผลไม้เพื่อสุขภาพและไวน์ผลไม้สร้างมูลค่าเพิ่มให้เกษตรกร
ความหลากหลายของชื่อเรียกและการนำมาใช้ประโยชน์ในทุกส่วน สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวปักษ์ใต้ได้เป็นอย่างดี ทำให้พืชชนิดนี้ยังคงครองใจผู้บริโภคทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติมาจนถึงปัจจุบัน
เครดิต: sanook
